حکم نماز در مسجد سهله و حرم امام حسین (علیه السلام)
در مسجد کوفه و حرم سیّدالشهداء مسافر مخیّر بین نماز شکسته و تمام میباشد, آیا این حکم شامل شهر کوفه از جمله مسجد سهله نیز میشود؟ و آیا رواقهای حرم امام حسین(علیه السلام) نیز همین حکم را دارند و مقدار حائر حسینی چقدر میباشد؟
جواب:
حکم تخییر مخصوص مسجد کوفه و نیز مختصّ حرم امام حسین(علیه السلام) است. آنچه حرم محسوب میشود مشمول تخییر است. رواق و صحن محل تخییر نیستند.
جوادی آملی ۱۲/۹/۱۳۸۷
احکام نماز جماعت
اگر مأموم در نماز جماعت تکبیرهالاحرام را گفت و امام سر از رکوع برداشت, وظیفه مأموم چیست؟ آیا میتواند نماز را بشکند یا صبر کند امام برای رکعت دوم برخیزد و به نماز خود به عنوان رکعت اول ادامه دهد؟ و اگر این فاصله طولانی باشد مانند اینکه امام تشهد را میخواند تکلیف چیست؟
جواب:
در صورتی که فاصله زیاد نباشد به طوری که متابعت صدق کند میتواند صبر کند و به رکعت بعدی امام متصل شود واگر فاصله زیاد باشد قصد فرادا نماید.
جوادی آملی ۱۲/۹/۱۳۸۷
اگر در صف اول نماز جماعت دو یا چند نوجوان ممیّز غیر بالغ فاصله شوند چه صورت دارد؟ معیار ممیّز بودن چیست؟
جواب:
۱/ اگر نابالغ شرایط نمازگزار را داشته باشد عبادت او مشروع و فاصلة حاصل از نمازگزاری وی ضرر ندارد. ۲/ معیار ممیّز بودن تشخیص خوب و بد در حدّ متعارف است.
جوادی آملی ۱۲/۹/۱۳۸۷
گرفتن نماز و روزه قضا
انجام نماز و روزه قضا برای دیگری توسط فردی که خود نماز و روزه قضا بر عهده دارد چه صورت دارد؟
جواب:
اگر نیابت از دیگری موجب ضیق یا فوت تکلیف خود نمیشود جایز است. ۲/ و اگر موجب آن باشد هر چند حرام است ولی قضای دیگری صحیح است.
جوادی آملی ۱۲/۹/۱۳۸۷
مسافت شرعی
هشت فرسخ شرعی که نماز شکسته میشود ابتدایش از محل سکونت و انتها محل استقرار در شهر دیگر است یا انتهای شهر مبدأ و ابتدای شهر مقصد؟
جواب:
مسافت شرعی از انتهای شهر مبدأ و ابتدای شهر مقصد است.
جوادی آملی ۱۲/۹/۱۳۷۸
نصب عکس در مساجد
نصب عکس در مساجد چه صورت دارد. اگر این عکسها رو به قبله نباشد چطور؟
جواب
۱/ منقوش نمودن دیوار مسجد به عکس مکروه است ۲/ نماز خواندن در مکانی که در آن عکس است هر چند مقابل نباشد مکروه است. ۳/ نصب عکس مناسب مسجد نیست.
جوادی آملی ۱۲/۹/۱۳۸۷
خمس جوایز بانکها
جوایزی که بانکها به خاطر قرعهکشی به صاحبان حسابهای قرضالحسنه میپردازند مشمول خمس میباشد یا خیر؟
جواب:
اگر جایزه در اثر فراهم کردن شرائط آن مصداق کسب باشد مشمول خمس است و اگر به صورت هدیه باشد در صورتی که اندک نباشد مشمول خمس میشود.
جوادی آملی ۱۲/۹/۱۳۸۷
شهریه طلاب
احتراماً به عرض میرساند آیا طلبهای که درس خارج میخواند و در کنار درس خواندن به جهت مشکلات معیشتی (اجارهخانه, وام و…) در راستای طلبگی در دفتر تبلیغات حوزه علمیه مشغول به کار میباشد آن هم خدمت به طلاب میباشد میتواند از شهریه استفاده نماید؟
جواب:
در صورتی که درسِ گوش داده را مطالعه نموده و با فهمیدن آن درصدد نشر احکام اسلامی باشد میتواند از شهریه استفاده نماید.
جوادی آملی ۲۷/۹/۱۳۸۷
احکام لقطه(اموال پیدا شده)
اگر کسی مالی را پیدا کند که : الف) قیمت آن کمتر از یک درهم است؛ب) قیمت یک درهم یا بیش از یک درهم است؛ آیا می تواند آن ها را تصاحب کند؟
جواب:
۱-[اگر لقطه، کمتر از یک درهم باشد] میتواند با قصد تملک بر دارد.
۲-[اگر لقطه، یک درهم یا بیش از یک درهم باشد]با احتمال پیدا شدن صاحبش، باید یک سال تعریف کند و در صورتی که از پیدا شدن صاحبش مایوس باشد، از طرف صاحبش صدقه بدهد.
جوادی آملی ۱/۹/۸۷
اگر کسی شک دارد که مالی به او تعلق دارد یا نه، می تواند به قصد تملک آن را بردارد؟
جواب:
نمیتواند بردارد.
جوادی آملی ۱۹/۸/۸۷
اگر کسی مالی را به عنوان این که مال اوست بردارد و بفهمد که مال او نیست، حکمش چیست؟
جواب:
۱-باید آن را بلافاصله سر جایش بگذارد؛
۲-اگر از زمان برداشتن، مدتی گذشته باشد که احتمال برود در عدم دسترسی صاحبش به آن، تأثیر داشته باشد، علاوه بر این که آن را سر جایش میگذارد، قیمت آن را هم به فقیر صدقه بدهد.
۳-اگر از برداشتن، زمانی گذشته باشد که اگر آن را سر جایش بگذارد، احتمال عقلایی دسترسی صاحبش به آن نباشد و از طریق دیگر نیز امکان رساندن آن به صاحبش نباشد، باید آن را از طرف صاحبش به فقیر صدقه بدهد.
جوادی آملی ۲۳/۸/۸۷
اگر مالی را از کسی ببرند (مثل کفش) اگر بداند آنچه بر جای مانده است مال کسی است که کفش او را برده است، در صورتی که از دسترسی به وی مایوس باشد، میتواند آن را بر دارد؟
جواب:
میتواند آن کفش را بر دارد؛ و اگر کفش بر جای مانده قیمتش از مال او بیشتر است مابه التفاوت را به نیت صاحبش صدقه دهد.
جوادی آملی ۱۶/۸/۸۷
در مواردی که کسی مال دیگری را از روی اشتباه بر میدارد (مانند کفش)، و در اثر برداشتن وی، صاحب آن به زحمت میافتد، مثل این که احتمالاً با پای برهنه به منزل رفته است و مانند آن، وظیفه اش چیست؟
جواب:
مناسب است بردارنده، علاوه بر عمل به وظیفه لازم، به نیّت استرضای وی، مقداری صدقه بدهد.
جوادی آملی ۱۹/۸/۸۷
قرار دادن مهریه های سنگین در ازدواج
خواهشمند است با توجه به اینکه امروزه در عقد ازدواج مهریههای بسیار سنگینی که غالباً هرگز قدرت بر تسلیم آنها نیست و طرفین عقد هم به این مسئله اذعان دارند اما در عین حال آن را قرار میدهند و حتی در مهرنامه به صورت عندالمطالبه ذکر مینمایند نظر مبارکتان را مرقوم نمایید که آیا اساساً قرار دادن چنین مهریههایی صحیح است یا خیر؟ و بر فرض بطلان تکلیف چیست؟
جواب:
۱/ مهر نصاب معیّن ندارد که بیش از آن جائز نباشد. ۲/ سنگینی مَهر که بیش از حدّ معقول باشد سَفَهی است. ۳/ در صورت سَفهی بودن مهر نکاح باطل نمیشود. ۴/ در صورت سَفهی بودن مهر مسمّا باید مهرِ مِثل پرداخت شود.
جوادی آملی ۲۰/۹/۱۳۸۷
جواز و عدم جواز سقط جنین
احتراماً خواهشمندم نظر شریف خود را در رابطه با «جواز و عدم جواز سقط جنین در قبل و بعد از چهار ماهگی در صورتی که تشخیص طبی قطعی (و یا احتمالی بیش از ۸۵%) این باشد که جنین غیر طبیعی بوده و با مشکلات متعدّد جسمی و عقلی (نظیر مونگول بودن و یا شدیدتر از آن) متولد خواهد شد و یا قبل از تولد از بین خواهد رفت» اعلام فرمایید. همچنین اگر مادر با تجویز پزشک معالج و رضایت شوهر با خوردن دارو موجبات سقط جنین را فراهم کرده باشد تکلیف در رابطه با دیه و یا کفاره چه میباشد؟
جواب:
۱- اسقاط جنین جایز نیست هر چند قبل از چهار ماه باشد.
۲- اسقاط جنین جایز نیست هر چند غیر طبیعی و دارای مشکلهای یاد شده باشد.
۳- مادر در صورت رضایت و اختیار مانند پدر مسئول و باید دیه پرداخت کند.
جوادی آملی ۲۰/۹/۱۳۸۷