احکامی درباره اهل حق
احتراما مستدعی است نظر مبارک را در مورد سه فرع فقهی زیر مرقوم فرمایید. مزید توفیقات حضرتعالی در تبلیغ معارف دین را از خداوند متعال مسئلت می نمایم.
الف) اگر دختر شیعه با مردی که دارای مسلک اهل حق است ازدواج نماید آیامحرمیت ایجاد می شود و این ازدواج مشروع است یا خیر؟ و آیا فرزندی که از این زوج متولد می شود طهاره مولد دارد و حلال زاده است؟
ب) اگر مقتوله به قتل عمد، دارای پدر و مادر باشد و پدر دارای مسلک اهل حق باشد آیا پدر حق قصاص و یا دیه دارد یا خیر؟
ج) آیا اگر مقتوله به قتل عمد، دارای مسلک اهل حق باشد می توان از قاتل که شیعه است قصاص نمود؟
جواب:
a. عنوان اهل حق بر چند گروه اطلاق می شود. معیار حکم شرعی آنست که اگر کسی به همه اصول مذهبی معتقد باشد ازدواج با وی جایز و فرزند نیز دارای طهارت مولد بوده و حلال زاده است.
b. اگر پدر مانند مادر مسلمان باشد و به اصول اسلامی معتقد باشد حق قصاص دارد.
c. اگر مقتوله مسلمان باشد و به اصول اسلامی معتقد باشد می توان از قاتل هر چند شیعه باشد حق قصاص را استیفاء نمود. البته در صورتی که قاتل مرد باشد باید نصف دیه را به اولیای قاتل پرداخت کرد.
جوادی آملی ۱۰/۲/۸۸
حدود
احتراما مستدعی است نظر مبارک را در مورد فرع فقهی زیر مرقوم فرمایید. مزید توفیقات حضرتعالی در تبلیغ معارف دین را از خداوند مسئلت می نمایم.
اگر مقتول به قتل عمد، زن باشد و تنها وارث وی پدر و مادر باشند و پدر از قصاص درگذشته باشد آیا مادر می تواند مطالبه قصاص نماید.
جواب:
۱/ مادر حق قصاص دارد.
۲/ سهم پدر از دیه تصالحی، باید از طرف مادر پرداخت شود.
۳/ اگر پدر سهم خود را بخشید، مادر باید سهم پدر را به وارث یا وارثان قاتل بپردازد.
۲۸/۱/۸۸ جوادی آملی
مهریه
در سنه ۱۳۷۱ مردی با خانمی رسما و شرعا ازدواج نموده که در قبال نکاحیه صداقیه معینه عبارتند از : ( ۱- یک جلد کلام الله مجید ربانی ۲- تعداد ۲۰۰ قطعه سکه بهار آزادی رایج ایران به ذمه زوج و مبلغ ۵۰میلیون ریال وجه نقد رایج ایران به انضمام ۲تخته فرش ۲متری نخ فرنگ به ارزش ۴میلیون ریال به ذمه پدر زوج که عند المطالبه به زوجه بپردازد) عقد بر این مبنا جاری شده و در صفحه ۱۹ عقد نامه تحت عنوان توضیح این عبارت بین الهلالین درج گردیده (توضیح اینکه در مقابل ۵۰میلیون ریال مورد مهریه دوشیزه که به ذمه پدر زوج می باشد مقدار ۳دانگ مشاع از ۶دانگ یک باب خانه پلاک معینه منظور گردد و مورد قبول واقع شد) حالیه زوجه مطالبه منزل از پدر زوج را طبق عبارت درج شده در قسمت توضیحات در عقد نامه را نموده و پدر زوج نیز مدعی مدیونیت نسبت به وجه رایج مندرج در قسمت صداقیه به علت رجوع از تعهد خویش در قسمت توضیحات گشته با توجه به مراتب فوق:
۱- مسئولیت شرعی پدر زوج نسبت به زوجه مبلغ مندرج در عقد نامه است یا منزل؟
۲- برای پدر زوج حق رجوع نسبت به انتقال منزل جایز است یا خیر؟
۳- در صورت استحقاق زوجه به مطالبه وجه از پدر زوج وجه به نرخ تورم روز لحاظ باید گردد یا همان وجه اولیه؟
جواب:
۱/ مهریه بعهده شوهر است نه شخص دیگر.
۲/ اگر پدر شوهر مهری که بر عهده شوهر است ضامن شود، باید بپردازد.
۳/ چون مبلغ پنجاه ملیون ریال به سه دانگ مشاع از شش دانگ یک باب خانه معین تبیدل شد، آنچه در عهده ضامن یعنی پدر شوهر مستقر شد همان سه دانگ خانه معین است.
۴/ مسئولیت پدر شوهر همان خانه است نه مبلغ مزبور و پدر شوهر بدون رضایت همسر پسر حق عدول ندارد.
۵/ آنچه در نامه جداگانه ثبت شد که پدر شوهر چهار دانگ از یک خانه معین را به پسر داد در صورتی که به قصد تفریغ ذمّه خود باشد سه دانگ از آن خانه متعلق به همسر و یک دانگ مال پسر و حق دیگری مطرح نیست.
جوادی آملی ۲۹/۱/۸۸
رسم الخط قرآن نابینایان
با احترام به استحضار می رساند، مرکز نابینایان کشور (رودکی) وابسته به موسسه خیریه و نیکوکاری ریحانه که از گذشته نسبت به چاپ قرآن کریم به خط بریل جهت استفاده نابینایان کشور اقدام نموده است، در نظر دارد در نحوه کتابت قرآن کریم به خط بریل حتی المقدور از تعداد اشکال (اعم از اعراب، علائم، و بعضی حروف که به تلفظ نمی آیند) کاسته شود تا نسخه ای کم حجم تر فراهم گردد که قرائت آن برای روشندلان آسان باشد.
از جمله:
۱- حذف «الف جمع» مانند حذف الف در کلمات قالوا (قالو) و آمنوا (آمنو)
۲- نوشت «الف» در وسط برخی کلمات قرآن که در رسم الخط نوشته نمی شود مانند نوشتن الف در کلمات هذا (هاذا) و ذلک (ذالک)
۳- حذف «واو» در کلماتی مانند أولوا (ألوا) و أولی (ألی) که در تلفظ خوانده نمی شوند.
لازم به ذکر است با توجه به این که هر یک از اعراب و حروف در خط بریل با علامت مشخصه ای قابل درک می باشد، لذا خواهشمند است در خصوص این رسم الخط رهنمود لازم را مبذول فرمایید.
جواب:
۱- نوشتن قرآن کریم برای نابینایان به رسمی که به قرائت درست آن آسیب نرساند، جایز است.
۲- اولی آنست که در صورت امکان رسم الخط رایج و صحیح ملحوظ گردد.
جوادی آملی، ۵/۳/۸۸
ضامن بودن کارکنان پست
سؤال: آیا شرکت پست که با اخذ کارمزد و دادن رسید عهدهدار و متعهد رساندن محمولهای جهت تحویل در شرکت پست شهر مقصد شده است در صورت فقدان و حیف و میل محموله متعهدله, به دلیل قصور و سهلانگاری کارکنان شرکت پست (شهر مقصد) در قبال جبران ضرر و زیان متعهدله ضامن است یا خیر؟
جواب:
۱: شرکت پست در صورت تقصیر و سهلانگاری عمدی ضامن است.
۲: شرکت مزبور در صورت عدم تقصیر با پدید آمدن حوادث غیر مترقّبه ضامن نیست.
جوادی آملی ۱۰/۱۱/۸۷
شهادت و سوگند خوردن به قرآن در دادگاه
اگر شخصی بعنوان شاهد یکی از طرفین دعوا در محضر دادگاه حاضر و اظهار دارد که من نماز نمی خوانم، خدا را قبول ندارم و جزء گروهکها هستم آیا استماع شهادت چنین شاهدی محمل قانونی و شرعی دارد؟ و آیا سوگند دادن به کتاب مقدس قرآن جایز است؟
جواب:
۱/ شهادت شخص موصوف مورد قبول نیست.
۲/ اگر شهادت مذکور زمینه علم قاضی را فراهم نمود میتوان به استناد آن در مواردی که شهادت لازم نیست حکم کرد.
۳/ سوگند باید به خداوند باشد و سوگند به قرآن اثر قضایی ندارد.
۲۸/۱/۸۸ جوادی آملی