مجله الکترونیک اسراء شماره چهارم

پیام به مناسبت روز پاسدار

534 views

پیام به مناسبت روز پاسدار و جانباز[۱]

برترین الگوی بشری

بهترین راه انسان شناسی

عظمت انسان کامل

هدف وسیله را توجیه نمی کند

الگوی گسستن از جهل علمی و پیراستن از جهالت عملی

سمت انسان کامل

معراج انسان کامل

انسان کامل بقیة الله است

بسم الله الرحمن الرحیم وایّاه نستعین
الحمدلله الذی به تُوْصَف الصفاتُ لا بها یُوْصفُ و به تُعْرَفُ المعارفُ لا بها یُعْرف و الصلاة علی جمیع الانبیاء سیّما خاتمهم الذی قال: حسینٌ منّى وأنَا مِن حسینٍ وعلی الأَئمة الهداة المهدیین، سیّما بقیّة الله فى العالمین، بهم نَتَولّی ومِنْ أعدائِهم نتبرّء اِلی اللّه.
خجسته میلاد حضرت سیّد الشهداء و حضرت سیّد السّاجدین وحضرت ابوالفضل(علیهم آلاف التّحیة والسلام) را به ساحت قدس امام‏زمان(عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف) وجامعهٴ بشری و شما فرهیختگانِ ولایتمدار تهنیت عرض می‏نمایم.

برترین الگوی بشری
آن چه می‏تواند اصحاب معرفت را قانع کند، نَیْل به اندیشهٴ صائب و انگیزهٴ صالح است. بهترین راه برای چنین مقصدِ سامی و برای چنان مقصودِ عالی که عاکف و بادی را شیدا و عزیز و حضیض را والِه، و پرده‏نشین و شاهد بازاری را تَیهانْ و بالاخره حکیم حصولی و عارف حضوری را حیران کرده، ائتسا به اسوهٴ مجاهدانِ صحنهٴ نبرد اصغر و اوسط و اکبر، و اقتدا به قدوهٴ مبارزان میدان طرد طاغیان عَیّاث و متمرّدانِ عَیّاشْ، و اهتدا به هُدای امام هادیانِ علم و عملْ، حضرت حسین بن علی بن ابی‏طالب (علیهماالسلام) است. زیرا این انسان کاملِ فرشته وَشْ هم اعماق فطرت بشری را شناخته و شکوفا کرده است، هم آفاق سپهر فرشتگی را پیموده و تنزّل داده است.
لذا مظهر اسم اعظم و از بارگاه تشریف خدا با خبر و از کارگاه تکلیفِ خلق آگاه است. چنین کَوْنِ جامع و خلیفهٴ تامّ الاهی می‏تواند اسمای حسنای مُسْتَخلف عنه و صفات علیای او را در جامهٴ جزمِ علمی و در کسوت عزم عملی ارائه نماید و هماره به بشر مُلکی بفهماند که «تا بنده شدی تابنده شدی». و به وی تعلیم دهد که «چاره‏ای جز ستیز با اهریمن درون و نبرد با دیو و دَدِ بیرون نیست» به ویژه در شرایط کنونی که فیل‏های فضایی ابرههٴ غرب به عزم هدم کعبهٴ استقلال و آزادی منطقه آمده، هر روز بی‏پناهان را مقتول، مصدوم و آواره می‏کنند.
اکنون که پایگاه مقاومت بسیج مسجد هدایت آمل به تشکیل چنین گردهمایی با شکوهی مبادرت نموده است، برای تبیین برخی از اصول اسلامی که از سنّت و سیرت اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم‏السلام) مخصوصاً سالار شهیدان استنباط می‏شود، به تذکّر چند مطلب بسنده می‏کنیم.

بهترین راه انسان شناسی
یکم. حکومت و سایر مسائل وابسته به آن از علوم انسانی است و تحقیقِ علوم انسانی بدون تحلیلِ حقیقتِ انسانْ میسور نیست، و بررسی هویّت انسان بدون شهود سیرت و سنّتِ انسانِ کاملْ صَعْب است و تأمّل تامّ در تاریخ پرافتخار انسان گاهی چونان امام معصوم حضرت حسین بن‏علی (علیهماالسلام) بهترین راه برای انسان شناسی از یک سو و معرفت عناصر محوری حکومت دینی از سوی دیگر است.
لذا بر حامیان حکومت دینی لازم است که حیات آن سیاستمدار الاهی را الگو قرار دهند.

عظمت انسان کامل
دوم. انسان کامل و امام معصوم همانند سید الشهداء (علیه‏السلام) واسطة العقد و بیت الغزل سلسلهٴ انسانیّت است که کیفیّت تذکیهٴ عقلِ بشر و نحوهٴ تزکیه روح انسان و روش تضحیهٴ نفس آدمی را بهتر از دیگران آگاه است. لذا مقدار حق جامعهٴ بشری و اندازهٴ تکلیف او را تفکیک کرده، همهٴ اصول و احکام آن را از رهگذر عقل و نقل مستحضر و در ابلاغ و اجرای آن امین است.
بنابراین، تأسّی به آن حضرت مایهٴ جذب کمال و پایهٴ رفع نقص است. از این‏جا اهمیّتِ تولّی انسانِ کامل معصوم و تبرّی از مخالفان و محاربان وی معلوم خواهد شد.

هدف وسیله را توجیه نمی کند
سوم. انسان کامل معصوم همچون حضرت ابی عبدالله (علیه‏السلام) در حدّ خود صراط مستقیم الاهی است که شناخت واقعی آن امام همام از دیدن موی باریک دقیق‏تر و اطاعت حقیقی وی از سلوک بر لبهٴ تیز تیغ دشوارتر است. لذا رسالت مقاومت بسیج و سفارت بسیج نستوه صَعْب، بلکه مستصعب خواهد بود، لیکن با اعتماد بر فیض بیکران الاهی کاملاً قابل حل است.
بهترین راهنمایی به مقصد ناب را باید از زبان صراط مستقیم شنید. زیرا تنها اوست که با مقصود نهایی پیوند زوال ناپذیر دارد و فقط اوست که ارتباط با او سفینه نجات از تیه و مصباح پرفروغ صحنهٴ تاریک طبیعت است.
آن حضرت تنها راه رسیدن به هدف والا را پیمودن راه اطاعت خدا معرفی کرد و اعلام داشت: اگر کسی بخواهد از راه گناه به مقصود برسد، باید بداند که عصیان خداوند سبب می‏شود او بسیار سریع تکیه‏گاه امید خود را از دست بدهد و آن چه از او هراسناک است، زودتر گرفتار آن گردد؛ من حاول أمراً بمعصیة اللّه کان أفوت لما یرجو و أسرع لمجی‏ء ما یحذر .[۲]
با این بیان نورانی آن حضرت (علیه‏السلام) معلوم می‏شود که هرگز هدف وسیله را توجیه نمی‏کند، بلکه برای نیل به هدف صحیح، باید از راه درست استفاده نمود، و کژ راهه توان هدایت به هدف سامی را ندارد، و فقط اطاعت خدا در اوامر و نواهی مشتاقانه راه‏گشای مقصود برین است.

الگوی گسستن از جهل علمی و پیراستن از جهالت عملی
چهارم. انسان کامل معصوم چونان حسین بن علی (علیهماالسلام) نه تنها از هر بندی آزاد و از هر رسم جاهلی و رسوب وهمی رهاست، بلکه الگوی حریّت از جهل علمی و آزادگی از جهالت عملی است و چون آزادی کالای گرانبهاست، هر چیزی نمی‏تواند هزینهٴ آن گردد. تنها سر است که در این مسیر باید قدم شود تا با پا نهادن بر آن بتوان لایق حریّت شد.
قرآن کریم در این‏باره چنین می‏فرماید: ﴿فلیقاتل فی سبیل الله الذین یشرون الحیوة الدّنیا بالاخرة و من یقاتل فی سبیل الله فیقتل أو یغلب فسوف نؤتیه أجراً عظیماً﴾؛[۳] یعنی کسی در راه خدا نبرد می‏کند که دنیا را به آخرت فروخته باشد. چنین مجاهد نستوهی هنگام ورود به صحنهٴ پیکار، بیش از دو راه ندارد، یا شهادت یا پیروزی. هرگز راه سومی به نام تسلیم برای او مطرح نخواهد بود. زیرا ندای راهبردی پرچمداری آزادی این است؛ هیهات منّا الذلّه، یأبی الله ذلک و رسوله و المؤمنون و حجور طابت و أنوفٌ حمیّةٌ ونفوسٌ اَبیّة؛[۴] یعنی فرومایگی با فرازمندی آزادمنشان نبوی و علوی و فاطمی و حسنی و حسینی (علیهم‏السلام) سازگار نیست.

سمت انسان کامل
پنجم. انسان کاملِ معصوم (علیه‏السلام) از آن جهت که خلیفهٴ تامّ خداست، نسبت به سایر مردم سمت تدبیر و ارشاد، بلکه اِنعام و افاضه دارد، و افراد دیگر در کنار مائدهٴ گستردهٴ چنین انسان کاملی بهره‏مند خواهند بود. مثلاً اگر پرهیزکاران در سایهٴ بهشت می‏آرمند و رفاه آنان با ورود به بهشت تأمین می‏گردد، اصل بهشت در سایهٴ مجاهدت‏های انسان‏های متکاملی که یا خلیفهٴ خدایند یا مقتدیان به وی هستند، حاصل می‏شود.
این دو مطلب را می‏توان از قرآن کریم و سنّت معصومان (علیهم‏السلام) استنباط نمود. یکی آن که پرهیزکاران در ظلّ بهشت به سر می‏برند؛ ﴿إنّ المتقّین فی ظلالٍ و عیونٍ﴾[۵] و دیگری آن که بهشت در ظلّ شمشیر مجاهد نستوه آرمیده است. چنان‏که پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود: الجنّة تحت ظلال السیوف.[۶]
اگر بهشت رفتن رهین فداکاری ایثارگرانی است که دنیای خسیس و رخیص را فدای آخرت نفیس کردند، و اگر چنین بهشتی در سایهٴ جهادِ مجاهدانِ نستوه تأمین می‏شود، پس متقیّانِ متوسط و پرهیزکارانِ عادی که در سایهٴ بهشت متنعم‏اند، مرهون مبارزات رادمردان الاهی‏اند. چه این‏که دینداری آنان نیز در دنیا در گرو مرزداری پیکارجویان دینی و نام‏آوران صحنهٴ ستیز با بیگانه است؛ یعنی اوساط از مؤمنان در دنیا و آخرت، مرهونِ کوشش مشتاقانهٴ اَوحدی از اهل ایمان‏اند.

معراج انسان کامل
ششم. انسان کامل معصوم همانند حسین بن علی (علیهماالسلام) چون مُوَحّدِ ناب است و توحید خالص از لوث هر گونه دوگانگی منزّه است. لذا در تمام شئون علمی و عملی خود متوجه خدای سبحان بوده، جهاد او مانند نماز وی، قربان و عامل تقرّب است و مبارزه وی همسان نماز او معراج و مایهٴ عروج است. زیرا آن چه دربارهٴ نماز وارد شده که الصلاة قربان کلّ تقّىٍ[۷] یا چنین گفته شد: الصلاة معراج المؤمن[۸] صبغهٴ تمثیل دارد، نه تعیین.
بنابراین، تمام عبادت‏های علمی و عملی انسان کامل، معراج وی خواهد بود. لذا حسین بن‏علی (علیه‏السلام) چونان امیرالمؤمنین (علیه‏السلام) حکومت را نه برای جاه و نه به منظور رفاه شخصی نمی‏خواستند، بلکه فقط برای برگرداندن احکام فراموش شده و حقوق از دست رفته می‏طلبیدند، از این جهت آن حضرت (علیه‏السلام) فرمود: اللّهم إنّک تعلم انّه لم یکن ما کان منّا تنافساً فى سلطانٍ و لا التماساً من فضول الحُطام و لکن لنردّ (لنُری) المعالم من دینک و نظهر الإصلاح فى بلادک و یأمن المظلومون من عبادک و یعمل بفرائضک و سننک و أحکامک، فإن لم تنصرونا و تنصفونا قوی الظلمة علیکم و عملوا فى إطفاء نور نبیّکم و حسبنا الله و علیه توکّلنا وإلیه أنبنا و إلیه المصیر.[۹]
استاد در برابر آن لشکر عبوس ٭٭٭٭ چون شاه، نیمروز، بر آن اَشْهَبِ شَموس[۱۰]
گفت ای گروه هین منم آن نور حق کزو ٭٭٭٭ تابیده بر سجنجل[۱۱] صبح ازل عکوس
بر درگهِ جلال من ارواح انبیا ٭٭٭٭ بنهاد بر سجود سر از به خاکبوس
مرسل منم به آدم و آدم مرا رسول ٭٭٭٭ سایس منم به عالم و عالم مرا مسوس
سلطان چرخ را که مدار جهان بر اوست ٭٭٭٭ من داده‏ام جلوس بر این تخت آبنوس
بر خاکپای توسنِ گردون مسیر من ٭٭٭٭ ناکرده تیغ راست، سجود آورد رئوس
نی طالب حجازم و نی مایل عراق ٭٭٭٭ نی در هوای شامم و نی در خیال طوس
تسلیم حکم ازل را چه احتیاج ٭٭٭٭ غوغای عالم و جنبش لشکر، غریو کوس
در کار عشق، حاجت تیر و خدنگ نیست ٭٭٭٭ آنجا که دوست جان طلبد، جای جنگ نیست[۱۲]

انسان کامل بقیة الله است
هفتم. انسان کامل مانند سیدالشهداء (علیه‏السلام) تمام کارهای خود را برای وجه الله انجام می‏دهد و هیچ سپاس و ثنایی از کسی توقع ندارد؛ ﴿لانرید منکم جزاءً و لاشکوراً﴾.[۱۳] کسی که تمام همّت او وجه الله باشد، از مصادیق بارز وجه الله خواهد بود. زیرا وجیه نزد خداست، و هر انسان کاملی که مصداق وجه الله شد، سهمی از بقا داشته، مظهر تام خدای سبحان است که باقی مطلق است و همه چیز محکوم هلاکند، مگر وجه او؛ ﴿کل شی‏ءٍ هالک إلا وجهه﴾.[۱۴]
از این منظر انسان کامل را بقیّة اللّه گویند. زیرا سند دوام او را خدای باقی امضا فرموده است و گروهی که پیوندی با وجه خدا داشته، در راستای رضای او کوشش نموده و سعی می‏کنند، اولو بقیّةاند؛ یعنی صاحبان بقا و لائقان دوام. برای نیل به وجه اللهی جز گذر از وجاهت خلقی راه دیگر نیست، برای رسیدن به چشمهٴ بقا، جز عبور از دالان فنا مسیر دیگری نخواهد بود.
تنها راه هستی، نیستی است و راه مستقیم وجود، معدوم شدن است، آن چه در واژهٴ عدم و لغت نیستی تعبیه شده، همانا ندیدن خود و نخواستن رضای خویش است، نه نبودن و از بین رفتن واقعی. زیرا هرگز عدم محض، کمال نبوده، نیستی صرف مسیر ارتقا نخواهد بود.
اگر در ادبیات تازی و فارسی سخن از فنا برای بقا و نیستی برای هستی و عدم برای وجود مطرح می‏شود، مقصود همین است که اکنون به اشارت رفت.
زاده راه مرد عاشق نیستی است ٭٭٭٭ نیست شو در راه آن دلخواه، نیست[۱۵]
ننگ من از من است بی من، من ٭٭٭٭ بر پریدم به دوست پیوستم[۱۶]
در پایان مجدّداً زاد روز اولیای الاهی و مظاهر اسمای حسنای خدا را به پیشگاه بقیّة اللّه (ارواح من سواه فداه) تبریک و روز پاسدار و جانباز را گرامی و مقدم مبارک مرزداران نظام اسلامی را ارج می‏نهیم.
پروردگارا، مقام معظم رهبری دولت و ملت و مملکت را در ظل ولیّ‏عصر (عجّل اللّه تعالی فرجه الشّریف) حفظ فرما.امام راحل (رحمه‏الله) و شهدای اسلام را با انبیا محشور فرما. خطر بیگانگان را از مناطق مسلمانان بدور دار. نهضت‏های دینی به ویژه انتفاضهٴ فلسطین را به ثمر نهایی برسان و بنیانگذاران این گردهمایی باشکوه را مورد عنایت قرار ده. آمین یا رب العالمین.
عبداللّه جوادی آملی
قم المقدسة
مهر ۱۳۸۰ شعبان المعظم ۱۴۲۲

پاورقی: ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
۱- کتاب سروش هدایت، تالیف حضرت ایت الله جوادی آملی، ج۱، ص ۲۳۶
۲ ـ تحف العقول، ص ۲۴۸، کلمات قصار حضرت حسین بن علی (علیهماالسلام).
۳ ـ سورهٴ نساء، آیهٴ ۷۴/
۴ ـ تحف العقول، ص ۲۴۱، نامه امام حسین(علیه‏السلام) به اهل کوفه.
۵ ـ سورهٴ مرسلات، آیهٴ ۴۱/
۶ ـ نهج‏الفصاحة، ج ۲، ص ۲۲۰/
۷ ـ بحار، ج ۱۰، ص ۹۹/
۸ ـ همان، ج ۸۲، ص ۲۴۸/
۹ ـ تحف العقول،ص ۲۳۹، کلمات امام حسین (علیه‏السلام).
۱۰ ـ اَشْهَبْ: اسب سیاه و سفید؛ شموسْ: سرکش؛ اشهب شموس: مَرکب سرکش.
۱۱ ـ لفظ رومی به معنای آینه..
۱۲ ـ دیوان آتشکده نیّر، ص ۱۰۹/
۱۳ ـ سورهٴ انسان، آیهٴ ۹/
۱۴ ـ سورهٴ قصص، آیهٴ ۸۸/
۱۵ ـ دیوان عطار، ص ۲۰۶/
۱۶ ـ همان، ص ۴۲۴/

فرستاده شده در مقالات |